Πως παίρνουμε αποφάσεις (και κάποιοι το ξέρουν)

α) Απουσία αποδείξεων. Ελλιπείς αλλά σημαντικές,  πληροφορίες δεν λαμβάνονται υπόψη. Οι άνθρωποι δεν σκέφτονται το κομμάτι της ιστορίας που δεν τους λες. Σκέφτονται μόνο  ό, τι ακούν.

β) Διαθεσιμότητα. Τα πρόσφατα γεγονότα ή οι γνωστές εικασίες παρέχουν βολικές εξηγήσεις. Αν το διάβασα στην εφημερίδα σήμερα έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο από ότι διάβασα τον τελευταίο μήνα ... Αν αυτό είναι το κεντρικό θέμα αυτού του μήνα στο περιοδικό ή το πρώτο θέμα στις ειδήσεις στην τηλεόραση αυτό σημαίνει πολλά. Αν είναι χθεσινό, η αξία του μειώνεται σημαντικά.

γ) Υπερευαισθησία στη συνοχή. Οι άνθρωποι δίνουν περισσότερο βάρος σε πολλαπλές αναφορές των ίδιων πληροφοριών, ακόμη και αν τα δεδομένα προέρχονται από την ίδια πηγή. Η επανάληψη είναι πολύ ισχυρό εργαλείο. Αν οι άνθρωποι αρχίσουν να ακούνε το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά, δεν έχει μεγάλη σημασία ούτε από πού, ούτε από ποιους το ακούνε  ... απλά γίνεται ... αλήθεια.

δ) Ανθεκτικότητα των αναξιόπιστων πληροφοριών . Από τη στιγμή που μια πληροφορία  θεωρηθεί αξιόπιστη συνεχίζει να επηρεάζει τους ανθρώπους ακόμα και αφού έχει απαξιωθεί. Κάποιος κατηγορείται για κάτι σοβαρό και το δικαστήριο τον αθωώνει, συνεχίζει να σας φαίνεται ύποπτος . Μόλις ακούσεις κάτι, που φαίνεται πολύ σοβαρό  αυτό είναι που θα θυμάσαι. Αργότερα ακούς ότι ίσως να ήταν λάθος , ... ή ότι "τελικά αυτό δεν στέκει … απλά δεν έχει πια σημασία.

ε) Τυχαιότητα. Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται μια αιτιακή σχέση, όταν δύο ή περισσότερα γεγονότα μοιράζονται κάποια ομοιότητα, ακόμα και αν τα ίδια τα γεγονότα δεν συνδέονται. Οι άνθρωποι θα πιστεύουν οτιδήποτε με αυτή τη σχέση.  Οι άνθρωποι θα μπερδεύουν τι προκαλεί τι ... σχεδόν όλη την ώρα.

στ) Το μέγεθος του δείγματος. Αποδεικτικά στοιχεία από μικρά δείγματα θεωρούνται ότι έχουν την ίδια σημασία με μεγαλύτερα δείγματα. Οι άνθρωποι απλά δεν έχουν ιδέα για  το πόσο ασήμαντη είναι η δική τους προσωπική εμπειρία  ... ή η εμπειρία ενός φίλου ή συγγενή. Το γεγονός είναι ότι, αν κάποιος πει μια εξαιρετική  ιστορία, θα σας πείσει πολύ περισσότερο από έναν υπολογιστή γεμάτο με στατιστικά στοιχεία που αποδεικνύουν το αντίθετο.

ζ) Ζωντάνια. Όταν οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται άμεσα τις πληροφορίες, υπάρχει  μεγαλύτερο αντίκτυπο από τις πληροφορίες που παίρνουν από δεύτερο χέρι - ακόμη και αν αυτές οι πληροφορίες έχουν περισσότερη βαρύτητα. Όποιος έζησε σεισμό ξέρει καλύτερα από τον σεισμολόγο για το πόσα ρίχτερ ήταν…

i) Σκανδαλοθηρική ομορφιά. Προϊόντα που περιέχουν υπερβολικές υποσχέσεις ή ειδήσεις με απίθανες απειλές επηρεάζουν μια απόφαση, ακόμη και όταν δεν υπάρχει ουσία στο περιεχόμενο, ακόμη και όταν είναι τραβηγμένη από τα μαλλιά (λες…???).

1. murmura murmura (lat.)

Κλάμα, κλάμα και άλλο κλάμα … φταίει η μαμά μου, ο μπαμπάς μου , η εποχή, ο καιρός, η κακή μου η μοίρα, οι Γερμανοί, τα speads, το κακό γονίδιο , ο διαιτητής, τα διαπλεκόμενα , ο γκόμενος, το αφεντικό…. Φταίει ο οποιοσδήποτε ή το οτιδήποτε εκτός από σένα και θέλεις να το μάθουν όλοι.

Αποτέλεσμα , δεν κάνεις τίποτα, οι παρέες σου είναι άλλοι μουρμούρηδες και πάτε κόντρες ποιος είμαι στη χειρότερη κατάσταση και αύριο θα είσαι πάλι στο ίδιο μέρος να πίνεις καφεδάκι και να κλαίς … και μεθαύριο ….και του χρόνου.

Προσπάθησε λίγο ακόμη η θέση της Μάρθας Βούρτση είναι κενή.

2. multitasking

Τι μου λες ? Βλέπεις τηλεόραση, σιδερώνεις και μιλάς στο τηλέφωνο … ουαου.

Τρως τυρόπιττα, έχεις το μάτι κολλημένο στο κινητό για το μήνυμα και νομίζεις ότι εργάζεσαι … το αφεντικό πάλι έχει άλλη άποψη.

Ακούς μουσική, γράφεις στο φουμπού, ανεβάζεις και μια φωτό και έχεις  ανοικτό το βιβλίο …. Ναι!!! τα γράμματα πηδάνε και μπαίνουν στο μυαλό σου μαγικά, η καθηγήτρια φταίει για το 12άρι.

Προσπάθησε λίγο ακόμη όπου ναναι θα πετάς και τα μπαλάκια στον αέρα σαν τις φώκιες του τσίρκου.

3. T.V και μόρφωση

Ποιος ζει χωρίς ειδήσεις ? εκπομπές να σου εξηγήσουν τις ειδήσεις ? άλλες μεταμεσονύκτιες για να καταλάβεις την εξήγηση της εξήγησης και γιατί το είπε ο τάδε ή ο δείνα υπουργός, δημοσιογράφος, τηλεπερσόνας ή παγκοσμίως άγνωστος. Μπορείς να βλέπεις μέχρι το πρωί και πάλι να μην έχεις άποψη … δες και ένα τούρκικο για κερασάκι για να χωνέψεις βρε παιδί μου . Καλά πήγε και το σήμερα.

Προσπάθησε λίγο ακόμη η άνοια δεν έχει έρθει στη γειτονιά σου.

4. Καλοπέραση

Αφού ταΐζεις το μυαλό σου σκουπίδια μην αφήνεις το σώμα σου πίσω .Πιτόγυρα και πίτσες, ειδικά τώρα που σου στέλνουν δύο στην τιμή της μίας και μα κόλα για να χωνέψεις , τώρα που κόπηκε η σύνταξη της μαμάς και τέλειωσαν τα ταπεράκια με τη σπανακόπιτα και τα σουτζουκάκια, που να τρέχεις στο μανάβη  ή στη λαϊκή. Τα πράσινα  είναι μάλλον του Παναθηναϊκού … μακριά!!!

Προσπάθησε λίγο ακόμη δεν είναι μακριά η μέρα που θα ξυπνήσεις με ουρίτσα και αυτάκια γουρουνιού, να μην σου πω και την χοληστερίνη του .

5. δικαιολογίες

Δεν έχω χρόνο για γυμναστική, για να διαβάσω το παιδί μου για να ανοίξω ένα βιβλίο. Δεν έχω λεφτά για να πάω στο γυμναστήριο, να πάρω ένα βιβλίο, να στείλω το παιδί κάπου (ας παίξει υπολογιστή). Είμαι πολύ μεγάλος/μεγάλη για να προσπαθήσω να μάθω, για να γυμναστώ, για να αλλάξω.  Εγώ θα βγω στο δρόμο για να διεκδικήσω, α δεν μπορώ φοβάμαι.

Προσπάθησε λίγο ακόμη οι δικαιολογίες για αυτά που δεν κάνεις παίρνουν τον ίδιο χρόνο με το να τα έκανες αλλά δεν πειράζει … στην επόμενη ζωή ίσως.

6. κοινωνική κριτική

«Δεν θα πιστεύεις τι έκανε για να πάρει προαγωγή … μην βλέπεις που δούλευε από το πρωί ως το βράδυ και έχει δύο πτυχία … είναι που κουνήθηκε του διευθυντή ή που έχει μπάρμπα στην Κορώνη. Ο πατέρας του ήταν συνδικαλιστής/υπουργός/φοροφυγάς ή ο μπάρμπας της Κορώνης και του άφησε τα λεφτά …έτσι ξέρω και γω να κάνω επιχειρήσεις . Τον τύλιξε κακομοίρα και τώρα εσύ κοίτα τα χάλια σου, ανύπαντρη και μόνη. Έδωσε ΑΣΕΠ ή μπήκε από το παράθυρο γιατί ο πατέρας του  ξέρει τον κουμπάρο του θυρωρού της πολυκατοικίας του κλητήρα στο υπουργείο Οικονομικών?»

Προσπάθησε λίγο ακόμα χολή και φαρμάκι, πρώτον περνάει η ώρα που σου λείπει από σοβαρά πράγματα, που μάλλον δεν θα έκανες ποτέ και δεύτερον τι πειράζει λίγη κοινωνική κριτική? Να μην παίρνουν και αέρα κάποιοι.

Περνάμε  τόσο πολύ χρόνο με το να ελπίζουμε ότι θα ευτυχίσουμε στο μέλλον, ή  με το να αναμασάμε  το παρελθόν, που ξεχνάμε να ζήσουμε τη στιγμή και αποτυγχάνουμε να συνειδητοποιήσουμε το πιο σημαντικό πράγμα για τον χρόνο … υπάρχει μόνο το ΤΩΡΑ. Το χθες πέθανε και το αύριο δεν έχει γεννηθεί.

Παράδειγμα, ακούμε μουσική με τα ακουστικά μας στο τραίνο και για μια στιγμή μας συνεπαίρνει το τραγούδι και κουνιόμαστε ( λίγο, ένα τακ) ξαφνικά καταλαβαίνουμε ότι μας βλέπουν και αυτή η άδολη στιγμή χάνεται από το παράθυρο.

Ξαφνικά δεν ζεις πια αλλά  αναρωτιέσαι τι θα σκέπτονται για σένα. Φαντάζεσαι ότι σε αποδοκιμάζουν και  παγώνεις. Η ευτυχία σου έχει φύγει, και οι αναστολές σου έχουν φτάσει με όλα τους τα μπαγκάζια. Δεν είναι περίεργο. Θυμάσαι τη μαμά σου να σε τραβάει από το χέρι και να λέει « τι θα λένε όλοι αυτοί που σε βλέπουν να κάνεις βλακείες, εεε?»

ΣΤΑΣΗ

Προσπάθησε να πιάσεις τον εαυτό σου μια κάποια τυχαία στιγμή σήμερα - και δες τι έχεις στο μυαλό σου.

Αν είσαι σαν τους περισσότερους ανθρώπους θα  είσαι οπουδήποτε αλλού εκτός από εδώ και τώρα.  

Θα αναρωτιέσαι αν έκανες καλή εντύπωση σε εκείνη την ωραία τύπισσα νωρίτερα σήμερα, ή αν θα σε πάρει τηλέφωνο ο γκόμενος ή αν θα πετύχει η δουλειά, αν θα πάρεις κάνα φράγκο για να πας διακοπές επιτέλους και εκεί στη παραλία θα μπορέσεις να σκεφτείς τι κάνεις με τη ζωή σου, που δεν δείχνει να σε πηγαίνει και πουθενά σπουδαία

Είμαστε πάντα μόνο ό, τι υπάρχει ΑΥΤΗ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ.

Άρα είσαι καθόλου ευτυχισμένος ΤΩΡΑ ?

Κάνεις  ΟΛΑ όσα θέλεις να κάνεις ?

Υπάρχει ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ για κάτι υπαρκτό ?

Αν η απάντηση σε όλες τις ερωτήσεις είναι ένα βροντερό ΟΧΙ  

ΠΕΣ ΜΟΥ ΑΝ ΟΧΙ ΤΩΡΑ … ΠΟΤΕ?

Γιατί δεν ελέγχουμε την δουλειά μας, τα συναισθήματα των άλλων, την πολιτική κατάσταση, τον καιρό, το χθες ή το αύριο, αλλά μπορούμε να ελέγχουμε τον εαυτό μας πάρα πολύ καλά.

 Άσε το διάβασμα, κοίτα τον τοίχο και πάρε την απόφαση να είσαι ευτυχισμένος ΤΩΡΑ.

Στόχοι, στόχοι και άλλοι στόχοι

Πολλοί  άνθρωποι θέτουν στόχους του ενός ή του άλλου είδους  μπας και επιτέλους ζήσουν το είδος της ζωής που επιθυμούν. Ωστόσο, πολύ συχνά, η στοχοθέτηση «καταστρέφεται» από τον φόβο της αποτυχίας, η οποία μπορεί να ...

• Σε σταματήσει  από τον καθορισμό των στόχων κατ' αρχάς

• Να δημιουργήσει τόση πίεση για επιτυχία που να προκαλέσει κατάρρευση και «κάψιμο»

• Να δημιουργήσει  τόση  εστίαση στην αποτυχία που να γίνει αυτοεκπληρούμενη προφητεία .

Επιπλέον, σε όλους μας έχουνε πει τους παρακάτω αφορισμούς

• Αδιαφόρησε για το αποτέλεσμα  και να απολαμβάνεις τη διαδικασία (κάτι σαν Ιθάκη δηλαδή)

• Πίστεψε ότι δεν υπάρχει αποτυχία αλλά μόνο γνώση

• Η μόνη αποτυχία είναι να μην μάθεις κάτι από την μεγαλειώδη αποτυχία σου

Όμως ... αν είναι η 15 φορά που προσπαθείς να κόψεις το κάπνισμα, ή το βάρος σου εξακολουθεί να είναι πέντε κάτω  - δέκα πάνω,  μετά από 200 δίαιτες, ή είσαι ακόμα ταπί, παρά τους μεγάλους στόχους για πολλά λεφτά, οι αφορισμοί μπορεί να είναι πολύ βλακώδεις και εκνευριστικοί . ( ο κορυφαίος αφορισμός : Έχει ο Θεός … εγώ όμως?)

Εδώ υπάρχει μια εναλλακτική λύση.

Μπορείς να πλαισιώσεις τους στόχους σου ως πειράματα

                Αντί να σκέφτεσαι κερδίζω – χάνω ή πέτυχα - απέτυχα προσπαθείς να μετατρέψεις το θέμα σου σε πείραμα.

                 

Όπως αντί για … θέλω να χάσω πέντε κιλά και να πέσει το ζάχαρο … δοκίμασε

Τι θα συνέβαινε αν για δέκα μέρες έκοβα τη ζάχαρη και πήγαινα και μια μισάωρη βόλτα την ημέρα?

Θέλω να κόψω το κάπνισμα

Πόσο μπορώ άραγε να αντέξω χωρίς τσιγάρο?

Έτσι ενώ οι στόχοι σε πρώτη φάση μπορεί να δημιουργούν ενθουσιασμό και κίνητρα σε δεύτερη φάση συνήθως ενεργοποιούν την αντίθεση επιτυχία/αποτυχία, ιδιαίτερα μετά την πρώτη δυσκολία, μόλις συνειδητοποιήσουμε πόσα πράγματα πρέπει να γίνουν, με την πρώτη ματιά κάποιου που δεν πιστεύει σε μας.

 Και ενώ είναι σίγουρα καλό να έχουμε στόχους μόλις τους θέσουμε ας τους μεταστρέψουμε σε προσωπικά πειράματα, επειδή το πείραμα μας βγάζει από την θέση του υπόχρεου και μας βάζει στην αντικειμενική θέση του παρατηρητή ακόμα και αν το «ποντικάκι» είμαστε εμείς οι ίδιοι.

Υπάρχει και καλύτερος τρόπος για να ζήσουμε...
Υπάρχει το αύριο αλλά ας ξεκινήσουμε από το σήμερα. 

Απελευθερώστε το μυαλό σας από το άγχος. Το δημιουργικό μυαλό είναι η έδρα της νοημοσύνης.  Το μέγιστο ποσό των πληροφοριών που μπορεί κανείς να έχει συνειδητά, είναι ένα τίποτα σε σύγκριση με αυτό που έχουμε όλοι στο Δημιουργικό μυαλό μας. Η ανησυχία μας εμποδίζει από το να εκδηλώσουμε τη δύναμή μας. Η ανησυχία λειτουργεί σαν τα παράσιτα του κήπου που πνίγουν κάθε αξιόλογη ανάπτυξη, σαν τα παράσιτα του σταθμού που καλύπτουν την αρμονία της μουσικής.
Κάθε άνθρωπος που πέτυχε κάτι που ζηλεύεις μπόρεσε να βάλει φρένο στην ακατάσχετη και καταστροφική φλυαρία του εγκεφάλου του.
Υπάρχουν τρόποι ...