Πως παίρνουμε αποφάσεις (και κάποιοι το ξέρουν)

α) Απουσία αποδείξεων. Ελλιπείς αλλά σημαντικές,  πληροφορίες δεν λαμβάνονται υπόψη. Οι άνθρωποι δεν σκέφτονται το κομμάτι της ιστορίας που δεν τους λες. Σκέφτονται μόνο  ό, τι ακούν.

β) Διαθεσιμότητα. Τα πρόσφατα γεγονότα ή οι γνωστές εικασίες παρέχουν βολικές εξηγήσεις. Αν το διάβασα στην εφημερίδα σήμερα έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο από ότι διάβασα τον τελευταίο μήνα ... Αν αυτό είναι το κεντρικό θέμα αυτού του μήνα στο περιοδικό ή το πρώτο θέμα στις ειδήσεις στην τηλεόραση αυτό σημαίνει πολλά. Αν είναι χθεσινό, η αξία του μειώνεται σημαντικά.

γ) Υπερευαισθησία στη συνοχή. Οι άνθρωποι δίνουν περισσότερο βάρος σε πολλαπλές αναφορές των ίδιων πληροφοριών, ακόμη και αν τα δεδομένα προέρχονται από την ίδια πηγή. Η επανάληψη είναι πολύ ισχυρό εργαλείο. Αν οι άνθρωποι αρχίσουν να ακούνε το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά, δεν έχει μεγάλη σημασία ούτε από πού, ούτε από ποιους το ακούνε  ... απλά γίνεται ... αλήθεια.

δ) Ανθεκτικότητα των αναξιόπιστων πληροφοριών . Από τη στιγμή που μια πληροφορία  θεωρηθεί αξιόπιστη συνεχίζει να επηρεάζει τους ανθρώπους ακόμα και αφού έχει απαξιωθεί. Κάποιος κατηγορείται για κάτι σοβαρό και το δικαστήριο τον αθωώνει, συνεχίζει να σας φαίνεται ύποπτος . Μόλις ακούσεις κάτι, που φαίνεται πολύ σοβαρό  αυτό είναι που θα θυμάσαι. Αργότερα ακούς ότι ίσως να ήταν λάθος , ... ή ότι "τελικά αυτό δεν στέκει … απλά δεν έχει πια σημασία.

ε) Τυχαιότητα. Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται μια αιτιακή σχέση, όταν δύο ή περισσότερα γεγονότα μοιράζονται κάποια ομοιότητα, ακόμα και αν τα ίδια τα γεγονότα δεν συνδέονται. Οι άνθρωποι θα πιστεύουν οτιδήποτε με αυτή τη σχέση.  Οι άνθρωποι θα μπερδεύουν τι προκαλεί τι ... σχεδόν όλη την ώρα.

στ) Το μέγεθος του δείγματος. Αποδεικτικά στοιχεία από μικρά δείγματα θεωρούνται ότι έχουν την ίδια σημασία με μεγαλύτερα δείγματα. Οι άνθρωποι απλά δεν έχουν ιδέα για  το πόσο ασήμαντη είναι η δική τους προσωπική εμπειρία  ... ή η εμπειρία ενός φίλου ή συγγενή. Το γεγονός είναι ότι, αν κάποιος πει μια εξαιρετική  ιστορία, θα σας πείσει πολύ περισσότερο από έναν υπολογιστή γεμάτο με στατιστικά στοιχεία που αποδεικνύουν το αντίθετο.

ζ) Ζωντάνια. Όταν οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται άμεσα τις πληροφορίες, υπάρχει  μεγαλύτερο αντίκτυπο από τις πληροφορίες που παίρνουν από δεύτερο χέρι - ακόμη και αν αυτές οι πληροφορίες έχουν περισσότερη βαρύτητα. Όποιος έζησε σεισμό ξέρει καλύτερα από τον σεισμολόγο για το πόσα ρίχτερ ήταν…

i) Σκανδαλοθηρική ομορφιά. Προϊόντα που περιέχουν υπερβολικές υποσχέσεις ή ειδήσεις με απίθανες απειλές επηρεάζουν μια απόφαση, ακόμη και όταν δεν υπάρχει ουσία στο περιεχόμενο, ακόμη και όταν είναι τραβηγμένη από τα μαλλιά (λες…???).

1. murmura murmura (lat.)

Κλάμα, κλάμα και άλλο κλάμα … φταίει η μαμά μου, ο μπαμπάς μου , η εποχή, ο καιρός, η κακή μου η μοίρα, οι Γερμανοί, τα speads, το κακό γονίδιο , ο διαιτητής, τα διαπλεκόμενα , ο γκόμενος, το αφεντικό…. Φταίει ο οποιοσδήποτε ή το οτιδήποτε εκτός από σένα και θέλεις να το μάθουν όλοι.

Αποτέλεσμα , δεν κάνεις τίποτα, οι παρέες σου είναι άλλοι μουρμούρηδες και πάτε κόντρες ποιος είμαι στη χειρότερη κατάσταση και αύριο θα είσαι πάλι στο ίδιο μέρος να πίνεις καφεδάκι και να κλαίς … και μεθαύριο ….και του χρόνου.

Προσπάθησε λίγο ακόμη η θέση της Μάρθας Βούρτση είναι κενή.

2. multitasking

Τι μου λες ? Βλέπεις τηλεόραση, σιδερώνεις και μιλάς στο τηλέφωνο … ουαου.

Τρως τυρόπιττα, έχεις το μάτι κολλημένο στο κινητό για το μήνυμα και νομίζεις ότι εργάζεσαι … το αφεντικό πάλι έχει άλλη άποψη.

Ακούς μουσική, γράφεις στο φουμπού, ανεβάζεις και μια φωτό και έχεις  ανοικτό το βιβλίο …. Ναι!!! τα γράμματα πηδάνε και μπαίνουν στο μυαλό σου μαγικά, η καθηγήτρια φταίει για το 12άρι.

Προσπάθησε λίγο ακόμη όπου ναναι θα πετάς και τα μπαλάκια στον αέρα σαν τις φώκιες του τσίρκου.

3. T.V και μόρφωση

Ποιος ζει χωρίς ειδήσεις ? εκπομπές να σου εξηγήσουν τις ειδήσεις ? άλλες μεταμεσονύκτιες για να καταλάβεις την εξήγηση της εξήγησης και γιατί το είπε ο τάδε ή ο δείνα υπουργός, δημοσιογράφος, τηλεπερσόνας ή παγκοσμίως άγνωστος. Μπορείς να βλέπεις μέχρι το πρωί και πάλι να μην έχεις άποψη … δες και ένα τούρκικο για κερασάκι για να χωνέψεις βρε παιδί μου . Καλά πήγε και το σήμερα.

Προσπάθησε λίγο ακόμη η άνοια δεν έχει έρθει στη γειτονιά σου.

4. Καλοπέραση

Αφού ταΐζεις το μυαλό σου σκουπίδια μην αφήνεις το σώμα σου πίσω .Πιτόγυρα και πίτσες, ειδικά τώρα που σου στέλνουν δύο στην τιμή της μίας και μα κόλα για να χωνέψεις , τώρα που κόπηκε η σύνταξη της μαμάς και τέλειωσαν τα ταπεράκια με τη σπανακόπιτα και τα σουτζουκάκια, που να τρέχεις στο μανάβη  ή στη λαϊκή. Τα πράσινα  είναι μάλλον του Παναθηναϊκού … μακριά!!!

Προσπάθησε λίγο ακόμη δεν είναι μακριά η μέρα που θα ξυπνήσεις με ουρίτσα και αυτάκια γουρουνιού, να μην σου πω και την χοληστερίνη του .

5. δικαιολογίες

Δεν έχω χρόνο για γυμναστική, για να διαβάσω το παιδί μου για να ανοίξω ένα βιβλίο. Δεν έχω λεφτά για να πάω στο γυμναστήριο, να πάρω ένα βιβλίο, να στείλω το παιδί κάπου (ας παίξει υπολογιστή). Είμαι πολύ μεγάλος/μεγάλη για να προσπαθήσω να μάθω, για να γυμναστώ, για να αλλάξω.  Εγώ θα βγω στο δρόμο για να διεκδικήσω, α δεν μπορώ φοβάμαι.

Προσπάθησε λίγο ακόμη οι δικαιολογίες για αυτά που δεν κάνεις παίρνουν τον ίδιο χρόνο με το να τα έκανες αλλά δεν πειράζει … στην επόμενη ζωή ίσως.

6. κοινωνική κριτική

«Δεν θα πιστεύεις τι έκανε για να πάρει προαγωγή … μην βλέπεις που δούλευε από το πρωί ως το βράδυ και έχει δύο πτυχία … είναι που κουνήθηκε του διευθυντή ή που έχει μπάρμπα στην Κορώνη. Ο πατέρας του ήταν συνδικαλιστής/υπουργός/φοροφυγάς ή ο μπάρμπας της Κορώνης και του άφησε τα λεφτά …έτσι ξέρω και γω να κάνω επιχειρήσεις . Τον τύλιξε κακομοίρα και τώρα εσύ κοίτα τα χάλια σου, ανύπαντρη και μόνη. Έδωσε ΑΣΕΠ ή μπήκε από το παράθυρο γιατί ο πατέρας του  ξέρει τον κουμπάρο του θυρωρού της πολυκατοικίας του κλητήρα στο υπουργείο Οικονομικών?»

Προσπάθησε λίγο ακόμα χολή και φαρμάκι, πρώτον περνάει η ώρα που σου λείπει από σοβαρά πράγματα, που μάλλον δεν θα έκανες ποτέ και δεύτερον τι πειράζει λίγη κοινωνική κριτική? Να μην παίρνουν και αέρα κάποιοι.